Een open kennis- en innovatiehub. Eentje waar overheid, wetenschap, markt en gebruikersgroepen samen oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken verkennen en beproeven. Zo’n hub is er sinds deze zomer: Digicampus. Hoe zijn de eerste maanden verlopen? Thanim van Dokkum van Logius, Nitesh Bharosa van de TU Delft en Tim van Dijk van SVB geven een inkijkje.

Beproeven en benutten

Hoe kunnen we in Nederland – op basis van doelgroepbehoeften, publieke waarden en wettelijke kaders – sneller de potentie van digitale technologieën beproeven en benutten? Op die vraag is Digicampus het antwoord, een kennis- en innovatiehub waarbinnen deelnemers:

  • onderzoeken (een onderzoeksagenda formuleren, zelf onderzoek doen én onderzoek door heel Nederland stimuleren);
  • verbinden (overzicht bieden van labs, experimenten, bouwblokken en kennis; bijeenkomsten organiseren);
  • begeleiden (samen met partners de weg bewandelen van vraagarticulatie naar experiment);
  • experimenteren (beproeven van innovaties in een regelarme omgeving).
Tim van Dijk
Tim van Dijk

Organisatie-overstijgend

Digicampus is bij lange na niet de enige partij die zich bezighoudt met onderzoek en innovatie in de publieke sector. Waardevolle initiatieven als het Politielab, Defensielab, Novum en thematische living labs zijn heel succesvol. Toch was er een gat waar Digicampus in is gesprongen. Deze hub is er om organisatie-gebonden initiatieven aan elkaar te koppelen, wat leidt tot een interessante kruisbestuiving en meer slagkracht.

Tim, zelf hoofd van Novum, de innovatieafdeling van de Sociale Verzekeringsbank (SVB), is daar blij mee. ‘Wij werken echt vanuit het brede socialezekerheidsdomein. Ik kom geregeld vraagstukken tegen die ik graag opgelost zou zien, maar die niet op het bordje van de SVB of een specifieke andere organisatie horen. Met zulke vragen kan ik bij Digicampus terecht.’

"Soms kom ik vraagstukken tegen die ik graag opgelost zou zien. Met zulke vragen kan ik bij Digicampus terecht."

Thanim van Dokkum
Thanim van Dokkum

Digitaal machtigen

Zo heeft Novum deze zomer met Digicampus samengewerkt aan een digitaal machtigingsvraagstuk. ‘Wij merken bij SVB dat veel ouderen die zelf hun overheidszaken online moeten regelen, daar moeite mee hebben. Vaak geven ze daarom hun inloggegevens – met wachtwoord en al – aan anderen, zodat zij hen kunnen helpen. Dat biedt ruimte voor fraude. Machtigen is een veilig alternatief, maar vrij complex. Kunnen we dat niet gebruiksvriendelijker  maken? Die vraag leeft ook buiten SVB en zelfs SZW.’

Novum pakte de vraag samen met Digicampus op. ‘Machtiging staat bij Digicampus op de onderzoeksagenda. Ze zijn daar al hard op weg om kennis en krachten op dit gebied te bundelen. Dat is efficiënter en effectiever dan wanneer allerlei clubjes een eigen variant op dezelfde oplossing maken’, legt Tim uit. Ook vertegenwoordigers van onder meer Logius, het programma Mens Centraal (van het ministerie van Algemene Zaken), TU Delft, experts uit de markt en betrokken burgers dachten mee.

Thanim, van Logius: ‘We hebben het vraagstuk eerst theoretisch beschouwd en een gebruikersonderzoek gedaan. We hebben bekeken wat er op bestuurlijk vlak bij partijen als SZW en BZK speelt. Daarop hebben we vervolgens een design-sprint losgelaten.’ Nitesh, die namens TU Delft bij Digicampus werkt, vult aan: ‘Het mooie is dat we gebruikers, overheid, wetenschap en markt konden samenbrengen – ieder met zijn eigen kennis, ervaring en perspectief. Zo ontwikkelden we een 360-gradenperspectief op het vraagstuk en kwamen we tot een ‘klikbaar’ prototype dat paste bij de context van de gebruikers.’

Nitesh Bharosa
Nitesh Bharosa

Wetenschap als kennispartner

Een van de leidende principes van Digicampus is: het onderzoek van vandaag legt de basis voor de publieke dienstverlening van morgen. De samenwerking met kennisinstellingen zoals de TU Delft brengt die overtuiging in de praktijk. ‘Innovatie is als het leggen van een puzzel,’ zegt Nitesh, ‘waarbij je van tevoren niet weet welke stukjes er zijn, wie ze moet leggen en hoe het eindresultaat er uit moet zien. Met wetenschappers aan tafel gebruik je kennis als smeermiddel en kom je sneller tot betere resultaten.’

Om wetenschappers structureel bij innovatietrajecten te betrekken, wordt vanuit Digicampus de leerstoel ‘Govtech & Digital Ecosystems’ opgezet, vertelt Thanim. ‘Die moet leiden tot een onderzoeksagenda rond prangende thema’s in de digitale samenleving, zoals digitaal machtigen en de overheid als databedrijf. Promovendi gaan daar vervolgens mee aan de slag en helpen zo bij het leggen van toekomstige puzzels.’ De leerstoel zal ook een prikkel geven om internationaal meer kennis uit te wisselen, gelooft Thanim. ‘Vooruitlopend op de leerstoel hebben we al een samenwerking met Estland opgezet.’

"Met wetenschappers aan tafel gebruik je kennis als smeermiddel en kom je sneller tot betere resultaten."

Ambitie

Hoewel Digicampus nog in de kinderschoenen staat, is de ambitie verre van kinderachtig: ‘Dé open kennis- en innovatiehub zijn voor vernieuwers in de publieke sector.’ De organisatie streeft ernaar dat vernieuwers in 2025 geen drempels meer ervaren bij het beproeven van innovaties in het (semi-)overheidsdomein. Thanim: ‘Als we samen sneller kunnen uitzoeken welke innovaties werken en welke niet, kunnen gebruikers eerder de vruchten plukken van nieuwe diensten.’

Aan goede ideeën hebben we in dit land geen tekort, stelt Nitesh. ‘Helaas ook niet aan goede ideeën die nooit zijn beproefd. Ik wil eraan bijdragen dat we de innovatiekracht in onze samenleving juist zo effectief mogelijk benutten.’ ‘Daarvoor moeten we over grenzen heen kijken’, vult Tim aan. ‘En,’ maakt Thanim af, ‘bestuurlijk lef tonen, zodat vernieuwers niet lamgeslagen worden door de regelgeving. Die ruimte hebben we met Digicampus gekregen.’